Nhiều giáo viên nghĩ phải viết prompt thật dài thì AI mới hiểu. Thực tế, một prompt tốt không cần nhiều chữ, nhưng cần đủ bối cảnh. Bài này giúp bạn biết cách yêu cầu AI đúng việc, đúng đối tượng học sinh và đúng mục tiêu dạy học.
Vì sao dùng AI nhưng kết quả vẫn chung chung?
- Chỉ nói "soạn giáo án", "ra đề", "viết nhận xét" — không nói gì thêm.
- Không nêu rõ môn học, khối lớp, thời lượng, mục tiêu.
- Không nói rõ đầu ra mong muốn.
- Không yêu cầu AI điều chỉnh theo trình độ học sinh.
- Dùng một prompt cho mọi lớp học.
Prompt tốt cho giáo viên cần có 5 phần
- Vai trò: AI đang hỗ trợ như ai?
- Bối cảnh: môn học, lớp, bài học, thời lượng.
- Mục tiêu: học sinh cần hiểu hoặc làm được gì.
- Yêu cầu đầu ra: bảng, câu hỏi, phiếu học tập, dàn ý, nhận xét...
- Ràng buộc: độ khó, số lượng, ngôn ngữ, phong cách, lưu ý riêng.
Công thức prompt ngắn gọn dễ nhớ
Quy trình viết prompt trong 3 phút
Từ prompt chung chung đến prompt dùng được
"Soạn giáo án bài này."
Thiếu môn học, khối lớp, mục tiêu, thời lượng — AI phải tự đoán, kết quả không dùng được ngay.
"Bạn là trợ lý giáo viên [môn]. Tôi dạy lớp [khối], bài [tên bài], thời lượng [số phút]. Mục tiêu: [mục tiêu]. Soạn dàn ý gồm khởi động, hoạt động chính và củng cố."
Đủ bối cảnh để AI ra đúng cấu trúc giáo án mong muốn, không cần hỏi lại.
"Tạo 10 câu trắc nghiệm."
Thiếu chủ đề, mức độ khó, có cần đáp án hay không.
"Tạo 10 câu trắc nghiệm môn [môn] lớp [khối], chủ đề [chủ đề], gồm 4 dễ, 4 trung bình, 2 khó. Kèm đáp án."
Có ma trận độ khó rõ ràng — dùng được ngay, không cần chỉnh lại số câu.
"Viết nhận xét học sinh."
Không có mô tả hành vi học tập cụ thể — AI chỉ viết được câu chung chung, sáo rỗng.
"Dựa trên mô tả sau về học sinh: [mô tả không dữ liệu nhạy cảm], viết 3 nhận xét tích cực, cụ thể, có gợi ý cải thiện."
Có dữ liệu quan sát thật để AI bám vào, tránh nhận xét chung chung.
"Làm slide bài giảng."
Không rõ số slide, nội dung chính, đối tượng học sinh — AI dễ làm quá dài hoặc quá sơ sài.
"Tạo dàn ý cho [số] slide bài giảng môn [môn] lớp [khối], bài [tên bài], mỗi slide gồm 1 tiêu đề và 2-3 gạch đầu dòng chính."
Giới hạn rõ số lượng và cấu trúc mỗi slide — không cần cắt gọt lại nhiều.
- Viết một câu rất chung rồi kỳ vọng kết quả hoàn chỉnh.
- Nhồi quá nhiều yêu cầu trong một prompt.
- Không đọc lại đầu ra trước khi sử dụng.
- Dùng prompt sao chép trên mạng mà không chỉnh theo lớp mình.
- Không yêu cầu AI giữ đúng ngôn ngữ, độ khó và thời lượng.
- Chia việc lớn thành nhiều prompt nhỏ.
- Yêu cầu AI hỏi lại khi thiếu dữ kiện.
- Đưa ví dụ mẫu để AI hiểu đúng phong cách mong muốn.
- Nói rõ nội dung nào không được làm.
- Lưu những prompt hiệu quả thành thư viện riêng.
- Không đưa thông tin nhận diện, điểm số hoặc hoàn cảnh riêng của học sinh.
- Không yêu cầu AI viết đánh giá mang tính gán nhãn.
- Không dùng AI để tạo nội dung thiên lệch hoặc kỳ thị.
- Giáo viên vẫn phải chịu trách nhiệm với nội dung cuối cùng.
- Không coi prompt là cách "giao việc" cho AI thay toàn bộ tư duy sư phạm.
Bạn là trợ lý cho giáo viên Ngữ văn lớp 8. Tôi đang dạy bài [tên bài]. Hãy tạo 5 câu hỏi khởi động trong 5 phút, giúp học sinh liên hệ bài học với trải nghiệm thực tế. Câu hỏi ngắn, dễ trả lời, không cần đạo cụ.
Tôi dạy Toán lớp 6, chủ đề [tên chủ đề]. Hãy tạo 9 bài tập chia thành 3 mức: cơ bản, vận dụng và nâng cao. Mỗi mức có 3 bài, kèm đáp án ngắn và lưu ý lỗi sai thường gặp.
Bạn là trợ lý giáo viên Khoa học tự nhiên lớp 7. Hãy thiết kế phiếu học tập 15 phút cho bài [tên bài]. Mục tiêu: học sinh hiểu [mục tiêu]. Phiếu gồm phần khởi động, khám phá và vận dụng ngắn.
Dựa trên mô tả sau về quá trình học tập của học sinh: [mô tả không có dữ liệu nhạy cảm], hãy viết 3 nhận xét tích cực, cụ thể, có gợi ý cải thiện. Tránh dùng từ ngữ dán nhãn như 'lười', 'yếu', 'kém'.
Đây là nội dung AI vừa tạo: [dán nội dung]. Hãy kiểm tra theo 4 tiêu chí: độ chính xác kiến thức, mức độ phù hợp với học sinh lớp [khối], tính rõ ràng và khả năng triển khai trong [số phút] phút. Chỉ ra điểm cần sửa, không viết lại toàn bộ.