Dùng AI thiết kế mục tiêu bài học theo năng lực học sinh

Mục tiêu bài học không chỉ là phần mở đầu cho đủ mẫu giáo án. Mục tiêu tốt phải cho biết học sinh sẽ làm được gì sau tiết học, ở mức phù hợp với lứa tuổi và nền tảng hiện có. AI có thể giúp bạn viết mục tiêu rõ hơn, phân hoá hơn và gắn với hoạt động đánh giá. Nhưng bạn vẫn là người quyết định mục tiêu nào phù hợp nhất với lớp mình.

Vì sao mục tiêu bài học dễ trở thành hình thức?

Nhiều giáo án dùng các cụm quen thuộc như "học sinh hiểu", "học sinh nắm được", "học sinh biết". Những câu này không sai, nhưng thường quá rộng. Khi vào giờ dạy, giáo viên khó trả lời: "Làm thế nào để biết học sinh đã hiểu?"

Một mục tiêu hiệu quả cần giúp giáo viên nhìn thấy bằng chứng. Học sinh có thể giải thích, so sánh, thực hiện, trình bày, giải quyết hay tạo ra sản phẩm gì? Khi mục tiêu rõ, hoạt động và đánh giá cũng dễ thiết kế hơn.

Mục tiêu theo năng lực khác gì mục tiêu chỉ nêu nội dung?

Mục tiêu chỉ nêu nội dung thường tập trung vào điều giáo viên sẽ dạy, ví dụ: "Học sinh hiểu về tỉ lệ thức."

Mục tiêu theo năng lực tập trung vào điều học sinh có thể làm, ví dụ: "Học sinh giải thích được ý nghĩa của tỉ lệ thức và vận dụng để giải một bài toán quen thuộc."

Điểm khác biệt nằm ở hành động và bằng chứng học tập. Mục tiêu theo năng lực không bắt buộc phải dài, nhưng cần đủ cụ thể để bạn biết nên tổ chức hoạt động nào và kiểm tra ra sao.

Ba câu hỏi trước khi nhờ AI viết mục tiêu

Trước khi dùng AI, hãy tự trả lời:

• Sau tiết học, học sinh cần làm được việc gì?
• Tôi sẽ nhìn thấy bằng chứng nào cho thấy các em làm được?
• Với lớp này, mức tối thiểu và mức mở rộng là gì?

Ba câu hỏi này giúp tránh việc AI tạo ra các mục tiêu nghe hay nhưng quá cao, quá rộng hoặc không phù hợp với thời lượng.

AI có thể hỗ trợ gì?

AI có thể giúp bạn:

• chuyển mục tiêu chung thành câu mô tả hành động cụ thể;
• gợi ý động từ phù hợp như nhận diện, giải thích, so sánh, vận dụng, lập luận;
• tạo mục tiêu theo các mức khác nhau;
• gợi ý bằng chứng học tập tương ứng;
• rà soát sự khớp giữa mục tiêu, hoạt động và đánh giá;
• phát hiện mục tiêu quá nhiều hoặc khó hoàn thành trong một tiết.

AI không thể tự biết lớp bạn đang yếu phần nền tảng nào hoặc mức độ chênh lệch trong lớp. Vì vậy, kết quả AI đưa ra luôn cần được bạn điều chỉnh.

Quy trình 6 bước thiết kế mục tiêu với AI

Phân hoá mục tiêu mà không dán nhãn học sinh

Phân hoá không có nghĩa là chia học sinh thành "giỏi" và "yếu". Đó là tạo các mức thử thách để nhiều học sinh có thể tiến bộ.

• Mức tối thiểu: học sinh nhận diện, mô tả hoặc thực hiện bước cơ bản.
• Mức đạt yêu cầu: học sinh giải thích, áp dụng hoặc hoàn thành nhiệm vụ trong tình huống quen thuộc.
• Mức mở rộng: học sinh so sánh, lập luận, đề xuất cách làm hoặc vận dụng trong tình huống mới.

Không nhất thiết mọi học sinh phải đạt mức mở rộng trong cùng một tiết. Bạn có thể dùng các mức này để chọn nhiệm vụ phù hợp, không phải để xếp loại con người.