Giáo viên đặt nhiều câu hỏi không có nghĩa lớp học có nhiều tư duy. Khi câu hỏi chỉ yêu cầu nhớ lại, học sinh thường chờ một đáp án đúng. Câu hỏi gợi mở giúp các em giải thích, so sánh, dự đoán và bảo vệ ý kiến. AI có thể hỗ trợ tạo nhiều phương án, nhưng bạn cần chọn câu vừa sức và bám mục tiêu bài học.
Câu hỏi gợi mở không phải là câu hỏi "khó"
Một câu hỏi mở tốt có thể rất ngắn: "Vì sao em nghĩ vậy?" hoặc "Nếu thay đổi điều này thì sao?". Điều quan trọng là học sinh có dữ liệu để suy nghĩ và có thể trả lời bằng lập luận của mình.
Câu hỏi đóng vẫn cần thiết để kiểm tra nền tảng. Sau đó, câu hỏi gợi mở mới giúp học sinh đi xa hơn.
Sáu dạng câu hỏi dễ áp dụng
- Giải thích: Vì sao điều này xảy ra?
- Dự đoán: Điều gì có thể xảy ra nếu…?
- So sánh: Hai cách làm khác nhau thế nào?
- Lựa chọn: Em chọn phương án nào? Vì sao?
- Mở rộng: Có cách giải thích nào khác không?
- Vận dụng: Em sẽ áp dụng điều này trong tình huống nào?
Quy trình tạo chuỗi câu hỏi bằng AI
Ví dụ chuyển câu hỏi
Câu hỏi đóng: "Nhân vật A có những phẩm chất gì?"
Câu hỏi gợi mở: "Chi tiết nào khiến em tin rằng nhân vật A có phẩm chất đó? Có chi tiết nào khiến em phân vân không?"
Câu hỏi đóng: "Công thức này dùng để làm gì?"
Câu hỏi gợi mở: "Trong tình huống nào em sẽ chọn công thức này thay vì cách khác?"
- Yêu cầu 20 câu "tư duy" rồi dùng nguyên.
- Viết câu hỏi dài, nhiều ý.
- Hỏi quá trừu tượng với học sinh nhỏ.
- Hỏi mở nhưng chỉ chấp nhận một đáp án.
- Dùng câu hỏi để gài bẫy.
- Một câu hỏi gắn với một mục tiêu tư duy.
- Đi từ dữ kiện cụ thể tới suy luận.
- Cho học sinh thời gian suy nghĩ, trao đổi cặp đôi trước khi trả lời.
- Dùng câu hỏi phụ để hỗ trợ, không nói luôn đáp án.
- Tôn trọng câu trả lời khác nhau nếu có lý lẽ.
- Không dùng câu hỏi để làm học sinh bối rối trước lớp.
- Tránh yêu cầu các em tiết lộ điều riêng tư.
- Kiểm tra lại câu hỏi do AI tạo để loại bỏ định kiến hoặc dữ kiện sai.
Hãy chuyển các câu hỏi đóng sau thành câu hỏi gợi mở phù hợp với học sinh lớp [khối]. Mỗi câu mới cần khơi gợi một trong các năng lực: giải thích, so sánh, dự đoán hoặc vận dụng; tránh quá trừu tượng. [Các câu hỏi]
Tôi dạy [môn] lớp [khối], bài [tên bài]. Mục tiêu là học sinh hiểu [mục tiêu]. Hãy tạo chuỗi 5 câu hỏi từ nhận biết đến vận dụng, kèm mục đích của từng câu và một câu hỏi phụ khi học sinh trả lời ngắn.
Hãy tạo 9 câu hỏi về [chủ đề] cho học sinh lớp [khối], chia 3 mức: cơ bản, mở rộng và thách thức. Câu hỏi cần ưu tiên giải thích và lập luận, không chỉ kiểm tra nhớ.
Với các câu hỏi sau: [dán câu hỏi], hãy dự đoán 3 kiểu phản hồi của học sinh lớp [khối], những hiểu lầm thường gặp và câu hỏi phụ giúp giáo viên đào sâu mà không gợi đáp án.
Đây là các câu hỏi tôi dự định dùng: [dán câu hỏi]. Hãy kiểm tra câu nào quá dài, quá khó, dẫn dắt hoặc thực chất chỉ có một đáp án. Đề xuất cách chỉnh sửa ngắn gọn hơn.